TECHNICAL DOCUMENTATION
SSP 252 De 1,4 l 77 kW motor met directe benzine-inspuiting in de Lupo FSI

This PDF is currently unavailable.
Read document text
Service.Zelfstudieprogramma 252De 1,4 l 77 kW motor met directe benzine-inspuiting in de Lupo FSIConstructie en werkingBij de Lupo FSI past Volkswagen voor het eerst een benzinemotor met directe inspuiting toe. Het is een 1,4 l motor met 77 kW/105 pk. De afkorting FSI staat voor Fuel Stratified Injection en betekent een gelaagd inspuitsysteem. Met deze benaming wordt dit brandstofbesparende inspuitsysteem aangeduid.Vooral door de directe benzine-inspuiting ligt het brandstofverbruik tot 15% lager dan bij een vergelijkbare motor met inspuiting in het inlaatspruitstuk. Er zijn echter ook wijzigingen aan het mechanische deel van de motor uitgevoerd om het brandstofverbruik verder te verlagen.Zie voor het onderwerp directe benzineinspuiting ook zelfstudieprogramma 253, waarin het motormanagementsysteem van de 1,4 l 77 kW motor is beschreven.252_110NIEUWAttentie AanwijzingHet zelfstudieprogramma beschrijft de constructie en werking van nieuwe ontwikkelingen! De inhoud wordt niet geactualiseerd. Voor actuele test-, afstel- en reparatieaanwijzingen de desbetreffende technische documentatie raadplegen.2InhoudsopgaveInleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .4 Technische gegevens. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 Motor mechanisch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 Getande-riemaandrijving. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 Inlaatspruitstuk met onderstuk inlaatspruitstuk . . . . . . .7 Cilinderkop. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 Nokkenassen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 Nokkenasverstelling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 Cilinderblok . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Carterontluchting. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16 Zuigers . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 Motormanagementsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Systeemoverzicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 Motorregelapparaat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 Soorten verbranding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 Inlaatsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26 Brandstofsysteem. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Uitlaatsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Koelsysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Functieschema . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Test uw kennis . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .52 Service . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .54 Speciale gereedschappen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 543InleidingDe 1,4 l 77 kW benzinemotor met directe inspuiting is een verdere ontwikkeling van de 1,4 l 74 kW motor van de Polo modeljaar 2000.252_077Onder ziet u delen van het motormechanisme die van de 1,4 l 74 kW motor van de Polo zijn overgenomen. Een meer nauwkeurige beschrijving vindt u in zelfstudieprogramma nr. 196.Kleppenmechanisme Het kleppenmechanisme bestaat uit de kleppen, de rolsleeptuimelaars en de steunelementen. Keerringflens met geïntegreerde sensorring Aan de koppelingszijde wordt een keerringflens gebruikt met geïntegreerde sensorring voor sensor motortoerental G28. 252_004 Krukas 252_047 Drijfstangen Er worden gebroken drijfstangen gebruikt.252_010 De krukas is op vijf plaatsen gelagerd. De lagerdeksels mogen niet worden verwijderd. 252_009 Oliepomp Als oliepomp wordt de Duo-Centric oliepomp gebruikt. Oliekoeler252_011 Vanwege de hoge warmteontwikkeling in de motorolie is een oliekoeler in het koelsysteem geïntegreerd. Deze is overgenomen van de 1,6 l 92 kW motor. 252_0454Technische gegevensDe 1,4 l 77 kW motor[kW] [Nm]Het maximale vermogen van 77 kW staat bij 6.200 1/min ter beschikking. Bij een toerental van 4.500 1/min wordt een maximaal koppel van 130 Nm bereikt. De Lupo FSI beschikt over een ECO-stand zoals de Lupo 3L. Daarmee wordt een gemiddeld brandstofverbruik volgens MVEG-norm van 4,9 l/ 100 km bereikt. Het toerental wordt op 4.000 1/min begrensd en de inspuithoeveelheid bij vollast verkleind. Het maximale vermogen van 51 kW en het maximale koppel van 125 Nm worden bij 4.000 1/min bereikt. De vermogens- en koppelwaarden liggen t/m 4.000 1/min circa 3% onder die in nevenstaande grafiek. De verschillen met de Lupo 3L - De Lupo FSI heeft geen stop-start-functie. Dat houdt in dat de motor bij stilstand blijft draaien. Daardoor wordt het afkoelen van de katalysatoren tot onder hun bedrijfstemperatuur voorkomen. - In deceleratiefasen wordt niet ontkoppeld. Daardoor blijft de deceleratieschakeling zo lang mogelijk actief.[1/min]252_037Motorcode Bouwwijze Kleppen per cilinder Cilinderinhoud in cm³ Boring / slag in mm Compressieverhouding Motormanagementsysteem Brandstof Nabehandeling uitlaatgassen UitlaatgasnormARR 4 cilinder lijnmotor 4 1390 76,5 / 75,6 11,5 : 1 Bosch Motronic MED 7.5.10 Super plus loodvrij RON 98 Lambdaregeling, driewegkatalysator, NOx-hoofdkatalysator EU 4De motor kan met enig vermogens- en koppelverlies alsmede een verhoogd brandstofverbruik op loodvrije superbenzine RON 95 draaien. Het verhoogde brandstofverbruik komt door het hogere zwavelgehalte in de brandstof, dat vooral bij benzinemotoren met directe inspuiting nadelig is.5Motor mechanischGetande-riemaandrijvingFixeerboringen voor de nokkenastandwielen Tandwiel van getande riem inlaatnokkenas Tandwiel van getande riem uitlaatnokkenasGetande riem (krukas/ nokkenas) Getande riem (nokkenas/nokkenas) OmlooprolSpanrol getande riem (nokkenas/nokkenas)Waterpomp OmlooprolSpanrol getande riem (krukas/nokkenas)Markering BDP cilinder 1Krukastandwiel van getande riemMarkering BDP cilinder 1 Afgeschuinde tand252_049Het mechanisme van de getanderiemaandrijving is overgenomen van de 1,6 l 92 kW motor van de Polo GTI. In de krukas-nokkenasaandrijving worden de waterpomp en de inlaatnokkenas door de krukas aangedreven. Een halfautomatische spanrol en twee omlooprollen stabiliseren de loop van de getande riem. In de nokkenas-nokkenasaandrijving drijft de inlaatnokkenas de uitlaatnokkenas aan over een tweede getande riem. Door een halfautomatische spanrol wordt de getande riem gespannen.6Het inlaatspruitstukDit bestaat uit spuitgiet-aluminium. In het inlaatspruitstuk is een kamer gegoten, die als onderdrukaccumulator functioneert. Deze zorgt ervoor, dat de vereiste onderdruk voor het bedienen van de inlaatspruitstukkleppen in het onderstuk inlaatspruitstuk altijd voorhanden is. Meer informatie over het inlaatspruitstukklepmechanisme is te vinden vanaf bladzijde 28.Onderstuk inlaatspruitstuk252_002 Inlaatspruitstuk met onderdrukaccumulatorOnderstuk inlaatspruitstuk Dit bestaat uit spuitgiet-aluminium en zit op de cilinderkop vastgeschroefd. In en op het onderstuk inlaatspruitstuk zitten de volgende onderdelen: - Vier inlaatspruitstukkleppen die de luchtstroom in de cilinderkop regelen - Een geïntegreerde benzineverdeelleiding - Regelaar brandstofdruk - Sensor brandstofdruk - Potentiometer van inlaatspruitstukklep - Onderdruk-stelelementAansluiting voor de hogedruk-brandstofleiding Onderdruk-stelelementSensor brandstofdrukRegelaar brandstofdruk Retourleiding Potentiometer van inlaatspruitstukklepInlaatspruitstuk-kleppen Onderdruk-stelelementBij het inbouwen van het onderstuk inlaatspruitstuk aan de cilinderkop moeten de inlaatspruitstukkleppen enigszins worden bediend. Zij mogen niet tussen de cilinderkop en het onderstuk inlaatspruitstuk worden geklemd en ook niet rusten op de ingegoten platen in het aanzuigkanaal van de cilinderkop. Bedieningshefboom voor inlaatspruitstukkleppen 252_111 Afstandshuls tot de hogedrukverstuivers252_0487Motor mechanischDe cilinderkopIngegoten plaat Borgklem Afdichtringen BevestigingsboutHoge drukverstuiverMontagesteun Afstandshuls252_050De cilinderkop met 4-kleppentechniek en rolsleeptuimelaars werd aangepast aan de directe benzine-inspuiting. - Hierin zijn de hogedruk-verstuivers en het kleppenmechanisme geïntegreerd.- Het inlaatspruitstuk met het onderstuk inlaatspruitstuk en het nokkenashuis zijn aan de cilinderkop geschroefd. - Het aanzuigkanaal wordt door een ingegoten plaat in een boven- en onderkanaal gedeeld.Bijzonderheden van de cilinderkop Het aanzuigkanaal wordt door een ingegoten plaat in een onder- en bovenkanaal opgedeeld. Wanneer het onderste kanaal door de inlaatspruitstukklep is gesloten, stroomt de lucht cilindervormig via het bovenste kanaal in de cilinder. Staat het onderste kanaal open, dan kan de maximale luchtmassa via beide kanalen in de cilinder stromen.AanzuigkanaalIngegoten plaat Verstuiver252_1368De nokkenassen252_001Er worden samengestelde nokkenassen gebruikt. Daarbij worden de nokken op een holle as geschoven en exact passend gefixeerd. Aansluitend wordt de holle as hydraulisch wijder gemaakt en komen de nokken vast te zitten.De voordelen van de beide samengestelde nokkenassen ten opzichte van gietijzeren assen: - gewichtsbesparing van 1,4 kg - buigstijfheid verdubbeldNokSpleetHolle as De nokken worden op de nokkenas geschoven. De holle as wordt hydraulisch in diameter verbreed. De nokken zitten vast.252_070Het nokkenashuis In het nokkenashuis zijn de beide nokkenassen drievoudig gelagerd.Drievoudige lagering252_0389Motor mechanischDe nokkenasverstellingDe 1,4 l 77 kW motor heeft een traploze inlaatnokkenasverstelling. Het gaat hier om dezelfde nokkenasverstelling als bij de 1,6 l 92 kW motor van de Polo GTI. Die leidt tot: - een beter koppelverloop - betere emissie- en verbruikscijfers door een optimale interne uitlaatgasterugvoer.Ingangssignalen Motronic-regelapparaat (J220) voor de berekening van de verstelhoek Hittefilm-luchtmassameter (G70) en temperatuurvoeler aangezogen lucht (G42)De verstelling is boven 1.000 1/min afhankelijk van belasting en toerental. Zij bedraagt maximaal 40° krukashoek vanuit de basisstand in richting „vroeg”.Sensor motortoerental (G28)Klep van nokkenasverstelling (N205) Voeler koelvloeistoftemperatuur (G62) voor de werkelijke stand van de nokkenassen Hall-voeler (G40)252_148Aan de hand van de ingangssignalen „belasting” en „toerental” wordt de nokkenas kenveldafhankelijk versteld. De koelvloeistoftemperatuur dient als extra informatie. Vervolgens wordt de klep vande nokkenasverstelling aangestuurd door het motorregelapparaat en is zo de weg vrij voor de vroeg- of laatverstelling. De stand van de nokkenas wordt door de Hallvoeler (G40) herkend.10De opbouw van de nokkenassenversteleenheid De nokkenassen-versteleenheid vormt met het tandwiel van de inlaatnokkenas een eenheid en heeft daardoor zeer weinig plaats nodig. De eenheid zit vastgeschroefd met de inlaatnokkenas en is met het oliecircuit van de motor verbonden.Tandwiel van de inlaatnokkenasInlaatnokkenasKeerring tussen zuiger en cilinder252_071Veer OnderlegringTandringdragerCilinder met schuine vertanding Zuiger met schuine vertanding Afstandsring Centrale bout voor het bevestigen van de nokkenassen-versteleenheid met de nokkenasAfsluitdekselDe centrale bout heeft linkse schroefdraad.Oliekanalen in de schuine vertanding252_121-12811Motor mechanischDe werking De nokkenassen-versteleenheid zit vastgeschroefd met de inlaatnokkenas. De verstelling van de inlaatnokkenas verloopt volgens het principe van de schuine vertanding. Dat houdt in: De zuiger in de versteleenheid kan - door oliedruk - in de lengterichting worden verschoven. Omdat de zuiger op een schuine vertanding zit, wordt deze tegelijkertijd verdraaid. Met de zuiger verdraait ook de tandringdrager die vastgeschroefd is met de inlaatnokkenas. De stand van de nokkenas wordt daarmee veranderd. (Zie afb. 252_161)Tandringdrager Tandwiel van getande riemZuigerNokkenas Cilinder met schuine vertanding252_128 Tandringdrager ZuigerNokkenasCilinder met schuine vertanding 252_161De klep van nokkenasverstelling (N205) Deze zit aan het nokkenashuis en is geplaatst in het oliecircuit van de motor. Afhankelijk van de aansturing van de klep van de nokkenasverstelling wordt de olie in verschillende kanalen geleid. De kanalen zijn verbonden met de kamers aan beide zijden van de zuiger. Via kanaal B verloopt de „vroegverstelling”, via kanaal A de „laatverstelling”.Klep van nokkenasverstellingKanaal A Kanaal BOlieaanvoerOlieterugvoer252_05112De aansturing van de klep van de nokkenasverstelling De aansturing wordt verzorgd door het motorregelapparaat. De klep van de nokkenasverstelling is uitgevoerd als 4/3-wegklep. Dat houdt in dat de klep vier aansluitingen heeft en er drie standen van de klep mogelijk zijn. De „laatverstelling”LaataanslagBij de laatverstelling stroomt de olie via kanaal A in de versteleenheid. De zuiger wordt in richting laataanslag gedrukt, tot de inlaatnokkenas de berekende voorgeschreven stand heeft bereikt. De olie aan de andere zijde van de zuiger vloeit via het andere kanaal terug in de cilinderkop.Kanaal AKlep van nokkenasverstelling N205 252_058De „vroegverstelling” Voor de vroegverstelling wordt de olie in kanaal B geleid. De zuiger wordt in richting vroegaanslag gedrukt, tot de inlaatnokkenas de berekende voorgeschreven stand heeft bereikt. De stopstand In deze stand sluit de klep beide kanalen (middenstand) naar de nokkenassenversteleenheid af. Er kan geen olie in- of uitstromen. Omdat de zuiger in deze stand blijft, vindt er geen verstelling plaats in richting „vroeg” of „laat”.VroegaanslagKanaal BKlep van nokkenasverstelling N205 252_059In de startstand bij het starten van de motor wordt de zuiger door de veer tegen de laataanslag gedrukt. Daardoor worden bijgeluiden voorkomen.13Motor mechanischHet cilinderblokHet blok bestaat uit een aluminium spuitgietlegering. Voor de eerste keer worden bij een motor cilinderloopvlakken met plasmacoating gebruikt. De voordelen van deze coating zijn: - De geringe coatingdikte van 0,085 mm vermindert het gewicht ten opzichte van een cilinderblok met ingegoten gietijzeren cilinderbussen met circa 1 kg. - De eigenschappen van een plasmacoating cilinderloopvlak reduceren de wrijving en de slijtage.252_007Principe van de plasmacoatingHet plasmagas stroomt door het mondstuk en wordt ontstoken door een elektrische vlamboog. Daarbij wordt het tot ca. 11.700 °C verhit en in de plasmatoestand aangebracht. Het gas wordt daarbij tot maximaal 600 m/s versneld. In deze plasmastraal wordt het coatingpoeder gesproeid en daardoor er aan- en opgesmolten. Daarbij wordt het tot ca. 2.500 °C verhit en tot hoogstens 150 m/s versneld.CilinderwandDe plasmabrander beweegt zich roterend langs de cilinderwand.Waterstof + argonToevoer coatingpoeder50% gelegeerd staal, 50% molybdeenCoatingSnelheid coatingpoeder ca. 80-150 m/s Temperatuur coatingpoeder ca. 2.500 °CAnodeKathodeTemp. plasmastraal ca. 11.700 °C Anode Stromingssnelheid = 400-600 m/sWaterstof + argon Mondstuk 252_131Bij het botsen tegen de cilinderwand dringen de deeltjes in vloeibare toestand in de oneffenheden van de cilinderwand. De bewegingsenergie wordt daarbij in een plastische vervorming omgezet. Bij het stollen ontstaat een vormsluitende verbinding tussen decoating en de cilinderwand. Tevens bouwen zich in de coating krimpspanningen op die tot krachtsluitende verbindingen leidt tussen coating en cilinderwand.14De cilinderloopvlakken Ten slotte worden de cilinderloopvlakken nog fijn afgewerkt. Dat gebeurt door het honen.Communicerend systeemHet honen van de gietijzeren cilinderloopvlakken: Bij het honen van gietijzeren cilinderloopvlakken ontstaan typische, met elkaar verbonden groeven (communicerend systeem). In deze groeven wordt de olie vastgehouden en is een toereikende smering gewaarborgd.Verdrongen motorolieZuigerlooprichtingHet nadeel is echter, dat de zuigerveren de olie in de groeven voor zich uitschuiven. Daardoor kunnen de zuigerveren en het cilinderloopvlak met elkaar in contact komen. Dat wordt als mengwrijving aangeduid en verhoogt de wrijving en de slijtage.Randcontact mogelijk252_041MicrokamersysteemHet honen van de plasmacoating cilinderloopvlakken: Bij het honen van de plasmacoating cilinderloopvlakken zijn de hoongroeven niet zo diep. Er ontstaan effen oppervlakken met kleine verdiepingen (microdrukkamers) waarin de olie wordt vastgehouden. Zij zijn in de plasmacoating zonder verdere bewerkingen aanwezig en opgesloten.ZuigerlooprichtingZuigerveer glijdt (hydrodynamische smering)252_041Wanneer de zuigerveer over een microdrukkamer loopt, dan wordt daarin een druk tot stand gebracht die tegen de zuigerveer in werkt. Deze tegendruk zorgt ervoor, dat de zuigerveer op een olievulling glijdt en een hydrodynamische smering waarborgt. De wrijving en de slijtage worden daardoor verminderd.15Motor mechanischDe carterontluchtingDe carterontluchting bestaat uit een olieafscheider op het cilinderblok en een onderdrukklep op het inlaatspruitstuk. Zij verhindert dat olie en onverbrande koolwaterstoffen in de buitenlucht terechtkomen. De gassen worden door de onderdruk in het inlaatspruitstuk uit het motorblok gezogen. Eerst stromen zij door de olie-afscheider waar de olie wordt opgevangen en in het motorblok wordt teruggevoerd. De resterende dampen worden via een onderdrukklep in het inlaatspruitstuk geleid en van daaruit naar de verbranding geleid.OnderdrukklepOlie-afscheiderDe onderdrukklep De klep zorgt voor een gelijkblijvende onderdruk en een goede doorluchting van het motorblok. Daardoor worden het condensaat en de in de olie binnnengedrongen brandstof afgevoerd en de oliekwaliteit verbeterd. De onderdruk mag niet te groot zijn omdat dan de keerringen naar binnen openen en vuil in het motorblok kan komen. De werking De onderdrukklep wordt door een membraan in twee kamers verdeeld. De ene kamer is met de buitenlucht en de andere met het inlaatspruitstuk en de olie-afscheider verbonden. Bij stijgende onderdruk in het inlaatspruitstuk zou ook de onderdruk in het motorblok stijgen. Om dat te voorkomen, wordt de dwarsdoorsnede naar het inlaatspruitstuk drukafhankelijk veranderd. Daardoor bereikt men een gelijkblijvende gasdoorgang.Het drukverschil tussen beide kamers Gering252_135GrootAansluiting naar het inlaatspruitstuk252_130Kanaal naar de buitenluchtAansluiting van de olie-afscheider16De zuiger De zuiger bestaat uit een aluminium spuitgietlegering. In de zuigerbodem is een brandstof- en een stromingsuitsparing verwerkt.252_008De zuigerbodem Brandstof Lucht StromingsuitsparingIn bepaalde belasting- en toerentalgebieden wordt de brandstof pas kort voor de ontsteking ingespoten. Daarbij wordt de brandstof direct op de uitsparing voor de brandstof gespoten en richting bougie geleid. Door de uitsparing voor de luchtstroming wordt de aangezogen lucht eveneens naar de bougie geleid en daarbij vermengd met de brandstof. Er ontstaat een goed ontvlambaar mengsel nabij de bougie.Brandstofuitsparing252_033Meer informatie is te vinden vanaf bladzijde 21 onder de paragraaf „Soorten verbranding”.De compressieveren Deze zijn aangepast aan de plasmacoating cilinderloopvlakken. Door de goede smeereigenschappen van een plasmacoating cilinderloopvlak kan een geringere voorspanning worden gebruikt dan bij gebruikelijke zuigerveren. Daardoor wordt het wrijvingsgedrag verbeterd. De olieschraapveer252_034De veer bestaat uit drie afzonderlijke onderdelen. 17MotormanagementsysteemSysteemoverzichtLuchtmassameter G70, Temperatuurvoeler aangezogen lucht G42 Sensor spruitstukdruk G71252_069Sensor motortoerental G28 Hall-voeler G40Gasklepregeleenheid J338, Hoeksensor 1 + 2 G187, G188 Sensor gaspedaalstand G79, Sensor -2- voor gaspedaalstand G185 Remlichtschakelaar F, Rempedaalschakelaar snelheidsregelsysteem F47 Sensor brandstofdruk G247Potentiometer van inlaatspruitstukklep G336Pingelsensor G61 Voeler koelvloeistoftemperatuur G62 Voeler koelvloeistoftemperatuur - uitgang radiateur G83 Potentiometer voor draaiknop temperatuurkeuze G267Potentiometer uitlaatgasterugvoer G212 Lambdasonde G39, Z19 Voeler voor uitlaatgastemperatuur G235 Sensor voor NOx G295, Regelapparaat van NOx-sensor J583 Druksensor voor rembekrachtiging G294Extra ingangssignalen 252_06718Benzinepomprelais J17 Motronic-regelapparaat J220 Benzinepomp G6 Verstuivers cilinders 1-4 N30-33Bobines met vermogenseindtrap 1-4 N70, N127, N291, N292 Gasklepregeleenheid J338 Gasklepaandrijving G186Voedingsrelais voor Motronic-regelapparaat J271 Regelaar brandstofdruk N276 Regelapparaat voor elektronische schakelbak J514 Klep voor brandstofdosering N290 Magneetklep van absorptie-koolfilter N80 Airbagregelapparaat J234 Klep voor inlaatspruitstukklep luchtstroomsturing N316 Klep van nokkenasverstelling N205 Thermostaat voor kenveldgeregelde Regelapparaat met display in dashboard J285 motorkoeling F265 Magneetklep van uitlaatgasterugvoer N18Verwarming lambdasonde Z19Verwarming van sensor voor NOx Z44 ABSregelapparaat Extra uitgangssignalenDiagnose-aansluiting 252_06819MotormanagementsysteemMotorregelapparaatHet motorregelapparaat is in de waterkast ingebouwd en heeft 121 pennen. Het gaat hier om het motormanagementsysteem Bosch Motronic MED 7.5.10 en is een verdere ontwikkeling van de Bosch Motronic ME 7.5.10 met "elektrische gasklepbediening". De Bosch Motronic MED 7.5.10 heeft als extra functie de directe benzine-inspuiting. Hierbij wordt de benzine direct ingespoten in de cilinder en niet meer in het inlaatspruitstuk.252_075De benaming MED 7.5.10 staat voor: M E D 7. = Motronic = Elektrische gasklepbediening = Directe inspuiting = Uitvoering5.10 = Versie20Soorten verbrandingBij de directe benzine-inspuiting zijn er twee soorten verbranding. Bij beide wordt de brandstofhoeveelheid optimaal aangepast aan de koppel- en vermogensvraag van de motor.De gelaagde verbranding Tot in het middelste belasting- en toerentalgebied loopt de motor volgens het principe van de gelaagde verbranding. Dat is mogelijk omdat de benzine pas tegen het eind van de compressieslag wordt ingespoten. Daardoor vormt zich ten tijde van de ontsteking een gelaagde verdeling van de benzine in de verbrandingskamer. De binnenste laag bevindt zich bij de bougie en bestaat uit een ontvlambaar mengsel. De buitenste laag omringt de binnenste en bestaat in het ideale geval uit aangezogen lucht en toegevoerde uitlaatgassen. Met betrekking tot de gezamenlijke verbrandingskamer komen lambdawaarden voor tussen 1,6 en 3.De homogene verbranding In het bovenste belasting- en toerentalgebied wordt omgeschakeld naar de homogene verbranding. Nu wordt de benzine tijdens de inlaatslag direct in de cilinder ingespoten. Daar vermengt de benzine zich zoals bij een motor met inspuiting in het inlaatspruitstuk gelijkmatig (homogeen) met de aangezogen lucht in de gehele cilinder. Bij de homogene verbranding wordt met lambda 1 gereden.BelastingHomogene verbranding Gelaagde verbrandingToerental252_138De gelaagde verbranding is in het gezamenlijke kenveld niet mogelijk. Het bereik is begrensd omdat met stijgende belasting een rijker mengsel is vereist en daardoor het verbruiksvoordeel progressief afneemt. Bovendien wordt de verbrandingsstabiliteit bij lambdawaarden onder 1,4 slechter. Aangezien bij stijgende toerentallen de tijd voor de mengselvorming niet meer toereikend is en de toenemende wervelingen van de luchtstroming de verbrandingsstabiliteit verslechteren.21MotormanagementsysteemDe gelaagde verbranding Opdat het motormanagementsysteem in de gelaagde verbranding schakelt, moet aan enige voorwaarden zijn voldaan: de motor bevindt zich in het overeenkomstig belasting- en toerentalgebied, er mag geen uitlaatgasrelevante storing in het systeem aanwezig zijn, de koelvloeistoftemperatuur moet hoger zijn dan 50 °C, de temperatuur van de NOx-hoofdkatalysator moet tussen 250 °C en 500 °C liggen en de inlaatspruitstukklep moet zijn gesloten.Wanneer aan de voorwaarden is voldaan, kan in de gelaagde verbanding worden omgeschakeld.Daarbij wordt de gasklep indien mogelijk ver geopend om het vermogensverlies zo gering mogelijk te houden.GasklepDe inlaatspruitstukklep sluit het onderste kanaal in de cilinderkop af. Daardoor wordt de aangezogen lucht versneld en stroomt cilindervormig (tumble) in de cilinder.Inlaatspruitstukklep Hoge drukverstuiver252_017De cilindervormige luchtstroming wordt in de cilinder versterkt door de bijzondere vorm van de zuigerbodem.252_01922In het laatste derde deel van de compressieslag vindt de inspuiting plaats. De brandstof wordt in de uitsparing voor de brandstof gespoten en van daaruit richting bougie geleid. Samen met de cilindervormige luchtstroming wordt de benzine naar de bougies getransporteerd. Op de weg daarheen mengt de benzine zich met de aangezogen lucht.252_020MengselnevelBij de bougie ontstaat een goed ontvlambaar verneveld mengsel. Het mengsel is in het ideale geval omgeven met schone lucht en toegevoerde uitlaatgassen uit de uitlaatgasterugvoer. Het vermogen dat de motor kan genereren, wordt bij deze verbrandingswijze alleen bepaald via de ingespoten brandstofhoeveelheid. De aangezogen luchtmassa is hier alleen van geringe betekenis.Lucht & toegevoerde uitlaatgassen 252_021Nadat het lucht-brandstofmengsel exact is gepositioneerd bij de bougies, volgt de ontsteking. Daarbij wordt alleen de mengselnevel ontstoken, terwijl de rest niet aan de verbranding deelneemt en als isolerend omhulsel werkt.252_02223MotormanagementsysteemDe homogene verbranding De homogene verbranding is vergelijkbaar met de verbranding van een motor met inspuiting in het inlaatspruitstuk. Het wezenlijk verschil is, dat de benzine bij motoren met directe benzine-inspuiting direct in de cilinder wordt ingespoten.252_023De gasklep wordt overeenkomstig de gaspedaalstand geopend. Nadat van de gelaagde in de homogene verbranding is omgeschakeld, blijft het onderste kanaal in de cilinderkop nog gesloten. Daardoor stroomt de aangezogen lucht nog steeds cilindervormig in de cilinder wat een positieve uitwerking heeft op de mengselvorming. Met verder stijgende belasting en toerental zou de luchtmassa, die alleen via het bovenste kanaal kan worden aangezogen, niet meer voldoende zijn. Dan wordt ook het onderste kanaal door de inlaatspruitstukklep vrijgegeven. (Zie linker afbeelding.)De benzine wordt tijdens de inlaatslag direct in de cilinder ingespoten.252_025De direct ingespoten benzine verdampt in de cilinder en onttrekt daarbij een deel van de wamte aan de aangezogen lucht. Daardoor kan de compressieverhouding worden verhoogd tot 11,5:1, zonder dat dit tot pingelen leidt.24Doordat de benzine wordt ingespoten in de inlaatslag blijft er relatief veel tijd over voor de mengselvorming. Daardoor ontstaat in de cilinder een homogeen (gelijkmatig verdeeld) mengsel van ingespoten benzine en aangezogen lucht. In de verbrandingskamer is de lambdawaarde 1.252_026De verbranding vindt plaats in de gehele verbrandingskamer.252_02725MotormanagementsysteemHet inlaatsysteemis opnieuw ontwikkeld en aangepast aan de eisen van een benzinemotor met directe inspuiting. Daardoor kon het percentage uitlaatgasterugvoer tot maximaal 35% worden verhoogd en de luchtstroming in de cilinder doelgericht worden beïnvloed. Tot de vernieuwingen behoren: - een hittefilm-luchtmassameter (G70) met de temperatuurvoeler aangezogen lucht (G42), - een magneetklep van uitlaatgasterugvoer (N18) met de potentiometer uitlaatgasterugvoer (G212), - een sensor spruitstukdruk (G71), - een inlaatspruitstuk met een onderdrukaccumulator voor het schakelmechanisme van de inlaatspruitstukklep - een schakelmechanisme voor de inlaatspruitstukklep met de klep voor inlaatspruitstukklep luchtstroomsturing (N316) en de potentiometer van inlaatspruitstukklep (G336).Klep voor inlaatspruitstukklep luchtstroomsturing (N316) Magneetklep van uitlaatgasterugvoer (N18) met potentiometer uitlaatgasterugvoer (G212)InlaatspruitstukHittefilm-luchtmassameter (G70) met temperatuurvoeler aangezogen lucht (G42)Gasklepregeleenheid (J338)Terugslagklep Magneetklep 1 van absorptie-koolfilter (N80) Sensor spruitstukdruk (G71)Absorptie-koolfilter26Onderdruk-stelelementOnderstuk inlaatspruitstuk Onderdrukaccumulator Ingegoten plaat252_13927MotormanagementsysteemHet schakelmechanisme voor de inlaatspruitstukkleppenHierdoor kan de luchtstroming in de cilinder afhankelijk van de soort verbranding worden gestuurd. Het bestaat uit: - een terugslagklep - een onderdrukaccumulator in het inlaatspruitstuk - een klep voor de inlaatspruitstukklep - een onderdruk-stelelement - vier inlaatspruitstukkleppen in het onderstuk inlaatspruitstuk - een potentiometer van de inlaatspruitstukklep - de ingegoten platen in de cilinderkopPotentiometer van inlaatspruitstukklep Onderdruk-stelelement Inlaatspruitstuk Aangezogen lucht Onderstuk inlaatspruitstukInlaatspruitstukTerugslagklep kleppen Onderdrukaccumulator Klep voor inlaatspruitstukklep 252_15928De werking Bij het aanzuigen van de frisse lucht ontstaat in het inlaatspruitstuk een onderdruk. Door de directe verbinding van de onderdrukaccumulator met de aanzuigweg ontstaat ook daar een onderdruk. De terugslagklep zorgt ervoor, dat ook nadat de motor is uitgezet de onderdruk in de onderdrukaccumulator blijft behouden.Terugslagklep Onderdrukaccumulator 252_157Op de onderdrukaccumulator zit de klep voor de inlaatspruitstukklep. Deze wordt door het motorregelapparaat aangestuurd en schakelt de onderdruk van de onderdrukaccumulator door naar het onderdruk-stelelement van de inlaatspruitstukkleppen. Laatstgenoemde bedient vervolgens de inlaatspruitstukkleppen.Klep voor inlaatspruitstukklep luchtstroomsturing Aangezogen lucht Onderdruk-stelelement252_158Omdat de stand van de inlaatspruitstukkleppen uitwerkingen heeft op de mengselvorming en zodoende op de uitlaatgaswaarden, moet een diagnose van de inlaatspruitstukkleppen plaatsvinden. Dat gebeurt door de potentiometer van de inlaatspruitstukklep.Potentiometer van inlaatspruitstukklep Inlaatspruitstukkleppen252_15829MotormanagementsysteemInlaatspruitstukklep bediendBij de gelaagde verbranding en in delen van de homogene verbranding wordt de inlaatspruitstukklep bediend en het onderste kanaal in de cilinderkop gesloten. Daardoor stroomt de aangezogen lucht alleen via het nauwe bovenste kanaal en de stromingssnelheid neemt toe. Bovendien is het bovenste kanaal zodanig gevormd, dat de aangezogen lucht cilindervormig (tumble) in de cilinder stroomt. Door de cilindervormige luchtstroming wordt: - Bij de gelaagde verbranding de benzine naar de bougie geleid. Op de weg daarheen vindt ook de mengselvorming plaats. - In enkele gebieden van de homogene verbranding de mengselvorming ondersteund. Door de luchtstroming wordt een hoge ontbrandingsmogelijkheid en een stabiele verbranding bereikt.252_019Inlaatspruitstukklep niet bediendBij de homogene verbranding bij hogere belasting wordt de inlaatspruitstukklep niet bediend en beide kanalen zijn open. Door de grotere doorsnede van het aanzuigkanaal kan de motor de vereiste luchtmassa voor een hoog motorkoppel aanzuigen.252_02330Potentiometer van inlaatspruitstukklep G336Inbouwplaats Deze is op het onderstuk inlaatspruitstuk bevestigd en verbonden met de as van de inlaatspruitstukkleppen.Taak Deze herkent de stand van de inlaatspruitstukkleppen en zendt deze informatie naar het motorregelapparaat. Dat is noodzakelijk omdat de schakeling van de inlaatspruitstukkleppen invloed heeft op de252_166ontsteking, het restgasaandeel en de pulsaties in het inlaatspruitstuk. Daardoor is de stand van de inlaatspruitstukkleppen uitlaatgasrelevant en moet door de zelfdiagnose worden gecontroleerd.Klep voor inlaatspruitstukklep luchtstroomsturing N316Inbouwplaats Deze is op het inlaatspruitstuk bevestigd.TaakDeze wordt door het motorregelapparaat aangestuurd en geeft de weg vrij van de onderdrukaccumulator naar het onderdrukstelelement. Vervolgens worden de inlaatspruitstukkleppen door het onderdrukstelelement bediend.252_16531MotormanagementsysteemLuchtmassameter G70 met temperatuurvoeler aangezogen lucht G42Inbouwplaats Beide sensoren zijn één onderdeel en bevinden zich in de aanzuigweg voor de gasklepregeleenheid.Taak Om een zo exact mogelijk signaal motorbelasting te verkrijgen, wordt bij deze motor een luchtmassameter met terugstroomherkenning gebruikt. Deze meet niet alleen de lucht die wordt aangezogen, maar herkent ook hoeveel lucht door het openen en sluiten van de kleppen terugstroomt.252_164Daardoor herkent het motorregelapparaat zeer precies de aangezogen luchtmassa en zodoende de motorbelasting. De temperatuur van de aangezogen lucht dient voor de exacte bepaling van de luchtmassa. (Meer informatie, zie zelfstudieprogramma 195.)Sensor spruitstukdruk G71Inbouwplaats Deze zit op het inlaatspruitstuk bevestigd.Taak Deze meet de druk in het inlaatspruitstuk en stuurt een overeenkomstig signaal naar het motorregelapparaat. Met dit signaal berekent het motorregelapparaat de hoeveelheid uitlaatgas dat wordt teruggevoerd. Door de hittefilm-luchtmassameter weet het motorregelapparaat hoeveel frisse lucht is aangezogen en hoe hoog dienovereenkomstig de inlaatspruitstukdruk moet zijn. Wanneer echter uitlaatgassen worden teruggevoerd,252_167neemt de daadwerkelijke inlaatspruitstukdruk toe. Uit dit verschil tussen inlaatspruitstukdruk (frisse lucht) en inlaatspruitstukdruk (frisse lucht + uitlaatgas) berekent het motorregelapparaat de hoeveelheid uitlaatgas dat wordt teruggevoerd. Daardoor kan de hoeveelheid teruggevoerd uitlaatgas worden verhoogd, omdat de veiligheidsmarge tot een goede verbranding niet zo groot hoeft te zijn.32Druksensor voor rembekrachtiging G294Inbouwplaats Deze zit in de leiding tussen het inlaatspruitstuk en de rembekrachtiger.252_163TaakHij meet de druk in de leiding en zo de druk in de rembekrachtiger. Een overeenkomstig spanningssignaal wordt naar het motorregelapparaat gezonden. Dit herkent of er voldoende onderdruk voor de rembekrachtiger ter beschikking staat. Dat is noodzakelijk omdat bij de gelaagde verbranding de gasklep zeer ver is geopend en daardoor de onderdruk in het inlaatspruitstuk zeer gering is. Trapt de bestuurder nu het rempedaal meermaals achter elkaar in, dan is de opgeslagen onderdruk in de rembekrachtiger niet meer voldoende. De bestuurder zou het rempedaal met een grotere kracht moeten bedienen. Om dat te voorkomen, wordt de gasklep zover gesloten tot de onderdruk voor de werking van de rembekrachtiger weer voldoende is, in geval van nood wordt in de homogene verbranding geschakeld.33MotormanagementsysteemHet brandstofsysteemDit wordt in een lagedruk- en een hogedrukbrandstofsysteem onderverdeeld. In het lagedruk-brandstofsysteem bedraagt de benzinedruk bij normaal functioneren 3 bar en bij de warme start maximaal 6,8 bar. Het bestaat uit: de brandstoftank de elektrische benzinepomp (G6) het benzinefilter de klep voor brandstofdosering (N290) de benzinedrukregelaar het absorptie-koolfiltersysteemBenzinedrukregelaarBenzinefilter Klep voor brandstofdosering (N290)Magneetklep van absorptiekoolfilter (N80)252_032 BrandstoftankAbsorptiekoolfilterElektrische benzinepompVoert de benzine naar de hogedruk-benzinepomp.34In het hogedruk-brandstofsysteem bedraagt de benzinedruk kenveldafhankelijk tussen 50 en 100 bar. Het bestaat uit de volgende componenten: de hogedruk-benzinepomp een hogedruk-benzineleiding de benzineverdeelleiding de sensor brandstofdruk (G247) de regelaar brandstofdruk (N276) de hogedruk-verstuivers (N30-N33)Sensor brandstofdruk (G247)Regelaar brandstofdruk (N276)252_066Hogedrukbenzinepomp Hogedruk-verstuivers (N30-N33)Benzineverdeelleiding (Fuel Rail)Hogedruk-benzineleidingDrukloos 3-6,8 bar 50 - 100 bar 35MotormanagementsysteemDe benzinedrukregelaar zit op de veerpootsteun. Door een veerbelaste membraanklep regelt hij de benzinedruk in het lagedruk-brandstofsysteem op 3 bar. Daarbij wordt de doorgang voor de benzineterugloop drukafhankelijk vergroot of verkleind.252_060De klep voor brandstofdosering (N290) is op de veerpootsteun bevestigd. Bij normaal functioneren is de klep altijd open en geeft de terugloop naar de benzinedrukregelaar vrij. Bedraagt bij het starten van motor - de koelvloeistoftemperatuur meer dan 115 °C en - de temperatuur van de aangezogen lucht meer dan 50 °C, dan wordt de klep door het motorregelapparaat gedurende ca. 50 seconden gesloten. Daardoor is de weg versperd naar de benzineterugloop aan de aanzuigzijde van de hogedrukbenzinepomp. De druk in het lagedrukbrandstofsysteem neemt nu toe tot de maximale toevoerdruk van de elektrische benzinepomp. Deze druk wordt door een drukbegrenzingsklep in de benzinepomp bepaald en kan maximaal 6,8 bar bedragen. Met deze drukverhoging wordt dampbelvorming aan de aanzuigzijde van de hogedrukbenzinepomp voorkomen en een zuivere hogedrukopbouw gewaarborgd.252_06136De hogedruk-benzinepomp is op het nokkenashuis bevestigd. Dit is een 3-cilinder-radiaalzuigerpomp en hij wordt aangedreven door de inlaatnokkenas. Hij pompt de benzine via een hogedrukbenzineleiding naar de benzineverdeelleiding. Hierdoor wordt de druk van 3 bar uit het lagedruk-brandstofsysteem tot circa 100 bar verhoogt. De druk in de benzineverdeelleiding wordt ingesteld via de regelaar brandstofdruk.252_162De benzineverdeelleiding is geïntegreerd in het onderstuk inlaatspruitstuk. De benzineverdeelleiding heeft als taak de benzine onder hoge druk op te slaan en via de hogedruk-verstuivers onder de afzonderlijke cilinders te verdelen.252_064De sensor brandstofdruk (G247) zit op het onderstuk inlaatspruitstuk en is vastgeschroefd in de benzineverdeelleiding. Deze meet de momentele benzinedruk in de benzineverdeelleiding en zendt deze informatie als spanningssignaal naar het motorregelapparaat. Vervolgens begint de regeling van de benzinedruk in de benzineverdeelleiding.252_052252_04837MotormanagementsysteemDe regelaar brandstofdruk (N276) is op het onderstuk inlaatspruitstuk vastgeschroefd in de benzineverdeelleiding. Door de regelaar wordt de benzinedruk in de benzineverdeelleiding geregeld tussen 50 en 100 bar. De regelaar wordt met stuurimpulsen door het motorregelapparaat aangestuurd en stelt via de wegvloeiende hoeveelheid de druk in de benzineverdeelleiding in.252_048252_053De hogedruk-verstuivers (N30-33) zijn in de cilinderkop geplaatst en spuiten direct in de verbrandingskamers. Het zijn verstuivers met een enkel gat waarbij de straalhoek 70° en de straalneigingshoek 20° bedraagt. Bovendien zijn ze aangepast aan de eisen van een benzinemotor met directe inspuiting. Dit is ten eerste voor de hogere benzinedruk en ten tweede voor de kortere tijd die ter beschikking staat voor het inspuiten bij de gelaagde verbranding. De afdichting naar de verbrandingskamer wordt met een teflon afdichtring gerealiseerd.Teflon afdichtring252_100StraalhoekStraalneigingshoek252_16038Het uitlaatsysteemis aangepast aan de eisen van een benzinemotor met directe inspuiting. Voorheen was de uitlaatgasnabehandeling bij motoren met directe benzine-inspuiting een groot probleem. Dat komt, doordat met een driewegkatalysator de wettelijke grenswaarden voor de stikstofoxiden bij de arme, gelaagde verbranding niet worden bereikt. Daarom is bij deze motor een NOx-hoofdkatalysator ingebouwd die de stikstofoxiden bij de gelaagde verbranding opslaat. Wanneer alle opslagplaatsen vol zitten, schakelt het motorregelapparaat over op de homogene verbranding. Daarbij worden de stikstofoxiden uit de katalysator verwijderd en in stikstof omgezet. Bij de homogene verbranding met lambda = 1 werkt de NOx-hoofdkatalysator als een gebruikelijke driewegkatalysator.Motronic-regelapparaat Lambdasonde (breedband) (G39) J220Regelapparaat van NOx-sensor J583Einddemper Sensor voor NOx (G295)DriewegvoorkatalysatorNOx-hoofdkatalysator 252_054 Voeler voor uitlaatgastemperatuur (G235) Uitlaatpijp (drie pijpen)Het uitlaatsysteem bestaat uit de volgende componenten: - een uitlaatspruitstuk met driewegvoorkatalysator - een luchtgeleidingsplaat op het uitlaatspruitstuk - een drievoudige uitlaatpijp - een NOx-hoofdkatalysator een breedband lambdasonde (G39) een voeler uitlaatgastemperatuur (G235) een NOx-Sensor (G295) een regelapparaat van NOx-sensor (J583) - een einddemper39MotormanagementsysteemDe uitlaatgaskoeling De NOx-hoofdkatalysator kan stikstofoxiden (NOx) alleen in een temperatuurbereik van 250 °C t/m 500 °C opslaan. Opdat de katalysator zich vaak en zo lang mogelijk in dit temperatuurbereik bevindt, wordt het uitlaatgas afgekoeld. Dat gebeurt enerzijds door koeling van het uitlaatspruitstuk en anderzijds door een drievoudige uitlaatpijp.De uitlaatspruitstukkoeling Aan de voorzijde wordt frisse lucht doelgericht naar het uitlaatspruitstuk geleid en zodoende het uitlaatgas afgekoeld. Daardoor kan na ritten met hoge uitlaatgastemperaturen zo snel mogelijk op de verbruiksgunstige gelaagde verbranding worden omgeschakeld.252_140De drievoudige uitlaatpijp zit vóór de NOx-hoofdkatalysator. Het is de tweede maatregel om de temperatuur van de uitlaatgassen en zo van de NOxhoofdkatalysator te verlagen. Door de grotere oppervlakte wordt de warmte-afvoer aan de omgevingslucht verhoogd en de uitlaatgastemperatuur verlaagd.252_01540De voeler voor uitlaatgastemperatuur Inbouwplaats De temperatuurvoeler zit achter de voorkatalysator. Taak Deze meet de uitlaatgastemperatuur en stuurt deze informatie verder naar het motorregelapparaat. Het motorregelapparaat berekent daaruit de temperatuur in de NOxhoofdkatalysator.252_055252_057Dat is noodzakelijk omdat: - de NOx-hoofdkatalysator alleen tussen 250 °C en 500 °C stikstofoxide kan opslaan. Daarom mag ook alleen in dit temperaturbereik in de gelaagde verbranding worden omgeschakeld. - ook de zwavel uit de benzine ongewenst in de NOx-hoofdkatalysator terecht komt. Om de zwavel er weer uit te krijgen, moet de temperatuur in de hoofdkatalysator tot ten minste 650 °C stijgen.De breedband lambdasonde (voorkatalysator) Inbouwplaats Deze zit in het uitlaatspruitstuk. Taak Hiermee kan het zuurstofaandeel in het uitlaatgas over een groot meetbereik worden bepaald. Bij afwijkingen van de voorgeschreven waarde wordt de inspuittijd gecorrigeerd.252_06241MotormanagementsysteemDe voorkatalysator is een driewegkatalysator en zit in het uitlaatspruitstuk. De plaatsing dichtbij de motor is noodzakelijk, opdat de katalysator zo snel mogelijk zijn bedrijfstemperatuur bereikt en de uitlaatgasreiniging begint. Alleen zo wordt aan de strenge grenswaarden van het uitlaatgas voldaan.252_142De NOx-hoofdkatalysator komt wat betreft de opbouw overeen met een gebruikelijke driewegkatalysator. Hieraan is echter bariumoxide toegevoegd, dat bij temperaturen tussen 250 °C en 500 °C stikstofoxide omzet in nitraat en dit opslaat. Dat is noodzakelijk omdat een driewegkatalysator in de arme, gelaagde verbranding alleen een gering deel van de stikstofoxide in stikstof kan omzetten. Wanneer de opslagplaatsen vol zitten, dan wordt dit door het motorregelapparaat herkend en schakelt het over naar de regeneratiemodus. Alleen zo kan aan de grenswaarden van het uitlaatgas worden voldaan. Meer informatie over de regeneratiemodus is te vinden op bladzijden 44 en 45.252_141Wegens de chemische gelijkenis met het stikstofoxide wordt ook het in de benzine aanwezige zwavel als sulfaat opgeslagen. Daardoor worden de opslagplaatsen van de stikstofoxiden bezet en moet er vaker worden geregenereerd.42De NOx-sensor Inbouwplaats Deze zit achter de NOx-hoofdkatalysator. Taak Hiermee wordt volgens het werkprincipe van een breedband lambdasonde het aandeel stikstofoxide (NOx) en zuurstof in het uitlaatgas bepaald. - Aan de hand van het aandeel stikstofoxide wordt de nog aanwezige opslagcapaciteit van de NOx-hoofdkatalysator herkend. - Aan de hand van het aandeel zuurstof wordt zoals voorheen de werking van de katalysator gecontroleerd en de inspuithoeveelheid eventueel aangepast. De signalen worden door de NOx-sensor naar het regelapparaat van de NOx-sensor gestuurd.252_056252_016Het regelapparaat van de NOx-sensor Inbouwplaats Dit zit aan de onderkant van de wagen in de buurt van de NOx-sensor. De plaatsing dichtbij voorkomt dat externe storingsinvloeden de signalen van de NOx-sensor vervalsen. Taak In het regelapparaat van de NOx-sensor worden de signalen verwerkt en verder gestuurd naar het motorregelapparaat. Herkent het motorregelapparaat dat de opslagcapaciteit van de NOx-hoofdkatalysator is uitgeput, schakelt het over in de regeneratiemodus.252_07343MotormanagementsysteemDe regeneratiemodusIn deze modus worden het opgeslagen stikstofoxide en de zwavel uit de NOx-hoofdkatalysator verwijderd en in niet-giftig stikstof en in zwaveldioxide omgezet.De regeneratie van de stikstofoxiden begint wanneer achter de hoofdkatalysator de stikstofconcentratie een vastgestelde waarde overschrijdt. Daraan herkent het motorregelapparaat, dat de katalysator geen stikstofoxide meer kan opslaan en de opslagcapaciteit is uitgeput. De regeneratiemodus wordt ingeschakeld. Daarbij wordt omgeschakeld van de arme, gelaagde verbranding in de homogene verbranding, waardoor het aandeel koolwaterstof en koolmonoxide in het uitlaatgas toeneemt. In de hoofdkatalysator verbinden beide zich met het zuurstof uit de stikstofoxide en uit de stikstofoxiden ontstaat stikstof.60-90 sec.Gelaagde verbranding2 sec. Homogene verbrandingGelaagde verbranding 252_151De NOx-hoofdkatalysator kan in de gelaagde verbranding 60 - 90 seconden stikstofoxide opslaan. Daarna volgt een 2 seconden durende regeneratie.44De regeneratie van de zwavel is iets moeilijker omdat de zwavel temperatuurbestendiger is en bij de stikstofoxideregeneratie in de katalysator blijft opgeslagen. Een ontzwaveling wordt uitgevoerd wanneer de concentratie stikstofoxide na de NOxhoofdkatalysator met steeds kortere intervallen een vastgestelde waarde bereikt. Daaruit besluit het motorregelapparaat dat de opslagplaatsen van de katalysator door de zwavel zijn bezet en de stikstofoxide niet meer kan worden opgeslagen. Om te ontzwavelen wordt gedurende ca. 2 minuten: - van de gelaagde verbranding in de homogene verbranding geschakeld en - door ontstekingstijdstipverstelling in richting "laat" de temperatuur van de hoofdkatalysator tot boven 650 °C verhoogd. Pas dan wordt de opgeslagen zwavel omgezet in zwaveldioxide SO2.Gelaagde verbrandingHomogene verbranding2 minuten Ontstekingstijdstip „LAAT” Gelaagde verbranding252_152Ritten met hoge belasting en hoog toerental voeren automatisch tot ontzwaveling, omdat daarbij de noodzakelijke ontzwavelingstemperatuur in de NOx-hoofdkatalysator wordt bereikt.Om het brandstofverbruik door de zwavel-regeneratie zo gering mogelijk te houden, is door Shell in samenwerking met Volkswagen een zwavelvrije benzine ontwikkeld. Het gaat hier om de "Shell Optimax" met RON 99 en biedt de volgende voordelen: een geringer brandstofverbruik door minder frequente zwavel-regeneraties, minder schadelijke stoffen door speciale verwerkingsmethoden en onttrekking van zwavel, een verbeterde acceleratie door RON 99 en minder aanslag in de motor door bijzondere benzinetoevoegingen. 45MotormanagementsysteemDe uitlaatgasterugvoermaakt het gebruik van een NOxhoofdkatalysator eigenlijk pas zinvol. Want door de toegevoerde uitlaatgassen wordt de verbrandingstemperatuur verlaagd en ontstaat er minder stikstofoxide. De uitlaatgasterugvoer gebeurt - altijd bij de gelaagde verbranding en - bij de homogene verbranding t/m 4.000 1/min en middelmatige belasting, echter niet bij stationair draaien. Er kan langer in de brandstofbesparende gelaagde verbranding worden gereden. De teruggevoerde hoeveelheid uitlaatgas bedraagt maximaal 35% van de gezamenlijke aangezogen gas-/luchthoeveelheid. Daardoor kan de katalysator over een langere periode stikstofoxide opslaan en hoeft niet zo vaak te worden geregenereerd.De magneetklep van de uitlaatgasterugvoer (N18) zit op het inlaatspruitstuk geschroefd. Deze is opnieuw geconstrueerd om hoge uitlaatgasterugvoerpercentages mogelijk te maken. Hij bestaat uit een huis met: - een gasklep, - een elektromotor en - de potentiometer voor uitlaatgasterugvoer (G212).VerbindingspijpMagneetklep van uitlaatgasterugvoer (N18)252_144PotentiometerDe inname van het uitlaatgas gebeurt via een verbindingspijp op het uitlaatkanaal in de cilinderkop van de vierde cilinder. Het motorregelapparaat stuurt de elektromotor kenveldafhankelijk aan en bedient een gasklep. Afhankelijk van de gasklepstand stroomt nu een bepaalde hoeveelheid uitlaatgas in het inlaatspruitstuk en mengt zich met de aangezogen frisse lucht. De potentiometer uitlaatgasterugvoer in het deksel van het huis herkent de stand van de gasklep. Daardoor is een diagnose van de magneetklep van de uitlaatgasterugvoer mogelijk. 46uitlaatgasterugvoer (G212)252_108 Gasklep ElektromotorDe einddemperheeft een klep die de doorgang waardoor het uitlaatgas stroomt verandert afhankelijk van de tegendruk van het uitlaatgas. De tegendruk is weer afhankelijk van het toerental en de belasting. Door deze klep bereikt men: - bij laag toerental en belasting, lage geluidsproductie - bij hoog toerental en volllast het maximale vermogen van de motor252_156Uitlaatpijpen KlepVerbindingspijpInlaatpijp252_07647MotormanagementsysteemDe werking Bij lage toerentallen en lage belasting of in de deceleratiefase is de tegendruk van het uitlaatgas gering en de klep bijna gesloten. Daardoor stroomt het uitlaatgas alleen door een kleine doorgang en op de klepschotel ontstaat een uitlaatgasopstopping. De klep zorgt ervoor dat de geluidsgolven van het uitlaatgas dichter naar elkaar worden geschoven en een gelijkmatiger geluid ontstaat. Tevens worden de geluidsgolven bij de klepschotel teruggekaatst en interfereren met de aankomende geluidsgolven. Dat vermindert eveneens de geluidsproductie.252_099= aankomende geluidsgolven = teruggekaatste geluidsgolvenBij toenemende toerental en belasting neemt ook de tegendruk bij de klepschotel toe. Daardoor wordt de klep verder geopend en de doorgang vergroot. Bij hogere toerentallen en vollast Vanaf toerentallen van ca. 3.000 1/min en vollast is de klep geheel geopend en de hele doorgang wordt vrijgegeven. Daardoor wordt de tegendruk zo gering mogelijk gehouden en de uitlaatgassen stromen bijna ongehinderd langs de klepschotel. De motor presteert met het volle vermogen.252_10348Het koelsysteemDe 1,4 l 77 kW motor heeft het elektronisch geregelde koelsysteem. Hiermee wordt de koelvloeistoftemperatuur kenveldafhankelijk tussen 85 °C en 110 °C geregeld.In het deellastbereik ligt de koelvloeistoftemperatuur tussen 95 °C en 110 °C. Daardoor stijgt de temperatuur van de motorolie en wordt die dunvloeibaarder. Dat leidt tot een geringere wrijving en het brandstofverbruik daalt.In het vollastbereik wordt de koelvloeistoftemperatuur tot 85 °C t/m 95 °C geregeld. Door de lagere temperaturen wordt de aangezogen lucht niet zo sterk opgewarmd en de motor bereikt een hoger vermogen en een hoger koppel.Koelvloeistofverdeelstuk Thermostaat voor kenveldgeregelde motorkoeling F265 Inlaatspruitstuk Voeler koelvloeistoftemperatuur G62 ExpansiereservoirWaterpomp 2-wegklep voor Cilinderblok Gasklepregeleenheid verwarmingskraan N147Verwarmingskraan Schakelaar voor stand Oliekoeler temperatuurklep Warmtewisselaarverwarming Voeler koelvloeistoftemperatuuruitgang radiateur G83 F269Radiateur252_118De temperatuur in het koelsysteem hangt af van de hoeveelheid koelvloeistof die door de radiateur stroomt en daar wordt gekoeld. De hoeveelheid wordt bepaald door de thermostaatvoor kenveldgestuurde motorkoeling. Afhankelijk van de temperatuur vergroot of verkleint die de doorgang vanaf de radiateur naar het koelvloeistofverdeelstuk.Meer informatie over mengselvorming is te vinden in zelfstudieprogramma „Elektronisch geregeld koelsysteem” nr. 222 49MotormanagementsysteemFunctieschema252_104 F F47 F63 Remlichtschakelaar Rempedaalschakelaar snelheidsregelsysteem Rempedaalschakelaar G83 Voeler koelvloeistoftemperatuur - uitgang radiateurG185 Sensor 2 voor gaspedaalstand G186 Gasklepaandrijving G187 Hoeksensor 1 voor gasklepaandrijving G188 Hoeksensor 2 voor gasklepaandrijving G212 Potentiometer uitlaatgasterugvoer G235 Voeler -1- voor uitlaatgastemperatuur G247 Sensor brandstofdruk G267 Potentiometer voor draaiknop temperatuurkeuze G294 Druksensor voor rembekrachtiging G295 Sensor voor NOx G336 Potentiometer van inlaatspruitstukklep J17 BenzinepomprelaisF265 Thermostaat voor kenveldgeregelde motorkoeling G2 G6 G28 G39 G40 G42 G61 G62 G70 G71 G79 Voeler voor koelvloeistoftemperatuurmeter Benzinepomp Sensor motortoerental Lamdasonde Hall-voeler Temperatuurvoeler aangezogen lucht Pingelsensor 1 Voeler koelvloeistoftemperatuur Luchtmassameter Sensor spruitstukdruk Sensor gaspedaalstandJ220 Motronic-regelapparaat50Plus Massa Ingangssignaal Uitgangssignaal Bidirectionele kabel CAN-databus 252_105J271 J338 J583 N70, N127,Voedingsrelais voor Motronic-regelapparaat Gasklepregeleenheid Regelapparaat van NOx-sensorZ19 Z44 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13Verwarming lambdasonde Verwarming van sensor voor NOxToerentalsignaal door regelapparaat geleverd K/W-kabel Aircocompressor Airco bedrijfsklaar Signaal met impulsbreedtemodulatie van hogedruksensor G65 CAN-bus High CAN-bus Low Dynamoklem DFM Aansturing koelluchtventilator 1 Aansturing koelluchtventilator 2 Kabel aan contact 50 Kabel aan portierschakelaar Kabel aan airbagN291, N292 Bobines 1 - 4 met vermogenseindtrap N18 N30-33 N80 N205 N276 N290 N316 P Q Magneetklep van uitlaatgasterugvoer Verstuivers 1 - 4 Magneetklep 1 van absorptie-koolfilter Klep -1- van nokkenasverstelling Regelaar brandstofdruk Klep voor brandstofdosering Klep voor inlaatspruitstukklep luchtstroomsturing Bougiestekers Bougies51Test uw kennis1. De nokkenasverstelling leidt tot een ... a) ... verbetering van het rustig draaien van de motor. b) ... steeds optimale instelling van de interne uitlaatgasterugvoer met betrekking tot emissies en verbruik. c) ... verbetering van het koppelverloop.2. Waarom zijn de cilinderloopvlakken voorzien van een plasmacoating? a) De plasmacoating dient voor de gewichtsbesparing. b) De plasmacoating vermindert de wrijving tussen de zuigerveren en de cilinderloopvlakken. c) De plasmacoating kan gemakkelijker worden bewerkt dan de cilinderbussen.3. De speciaal gevormde uitsparingen in de zuigerbodem hebben als doel ... a) ... door materiaalreducering gewicht te besparen. b) ... de verbrandingstemperatuur door gecontroleerde mengselgeleiding te verlagen. c) ... de benzine en de frisse lucht gericht naar de bougies te leiden.4. Welke uitspraken met betrekking tot de gelaagde verbranding zijn juist? a) De benzine wordt door de brandstofuitsparing in de zuiger en de cilindervormige luchtstroming naar de bougie geleid. b) De benzine wordt in het laatste derde deel van de compressieslag direct ingespoten in de cilinder. c) Tot het moment van ontsteken heeft zich in de verbrandingskamer een binnenste laag met ontvlambaar mengsel en een buitenste laag met lucht en teruggevoerde uitlaatgassen gevormd.525. Welke uitspraken met betrekking tot de homogene verbranding zijn juist? a) Bij de homogene verbranding mengt de benzine zich in de gehele verbrandingskamer gelijkmatig (homogeen) met de aangezogen lucht. b) Het is te vergelijken met de verbranding van bij een motor met inspuiting in het inlaatspruitstuk. c) Bij de homogene verbranding wordt de benzine tijdens de inlaatslag direct in de cilinder ingespoten.6. Welke taak heeft het inlaatspruitstukklep-schakelmechanisme? a) Door de bediende inlaatspruitstukklep stroomt de aangezogen lucht cilindervormig (tumble) in de cilinder. b) Door de inlaatspruitstukklep wordt de interne uitlaatgasterugvoer gestuurd. c) Bij bediende inlaatspruitstukklep neemt de stromingssnelheid van de aangezogen lucht toe.7. Welke drukken heersen er in het brandstofsysteem? a) In het hogedruk-brandstofsysteem wordt de druk tot maximaal 2.000 bar verhoogd. b) In het lagedruk-brandstofsysteem heerst bij normaal functioneren een druk van 3 bar. c) In het hogedruk-brandstofsysteem bedraagt de druk tussen 50 en 100 bar.8. Wat verstaat men onder een regeneratiemodus? a) In de regeneratiemodus worden de opgeslagen stikstofoxiden en de zwavel uit de NOx-hoofdkatalysator verwijderd. b) Bij de regeneratiemodus wordt in de gelaagde verbranding omgeschakeld. c) De regeneratiemodus is de brandstofbesparende arme verbranding.53Speciale gereedschappenSpeciale gereedschappenBenaming T 10094 Trekker Gereedschap Toepassing De trekker dient voor het eruit trekken van de bobines.252_149T 10109 HouderDe houder wordt voor het opvangen van de motor aan het cilinderblok bevestigd.252_133T 10110 FixeerflensDe fixeerflens dient bij het inbouwen van de nokkenasversteller voor het instellen en controleren van de juiste nokkenaspositie.252_1345455Oplossingen van bladzijde 52-53 1.) b,c 2.) a,b 3.) c 4.) a,b,c 5.) a,b,c 6.) a,c 7.) b,c 8.) a252Alleen voor intern gebruik Pon's Automobielhandel B.V. © VOLKSWAGEN AG, Wolfsburg Alle rechten en technische wijzigingen voorbehouden 140.2810.71.32 Technische stand 4/01 TRA 000 252❀ Dit papier werd vervaardigd vanchloorvrij gebleekte cellulose.